Quyosh energiyasi qayta tiklanadigan energiyaning eng toza va eng arzon manbalaridan biridir. Quyosh energiyasining ishlash prinsipi quyosh nurlarini elektr energiyasiga aylantirish uchun fotovoltaik panellar deb ham ataladigan quyosh panellaridan foydalanishga asoslangan.
Konversiya jarayoni quyosh panellari quyosh nuri fotonlarini sezishi bilan boshlanadi. Fotonlar panellar tomonidan so‘rilganda, panel materialidagi elektronlar energiya oladi va harakatlanish holatiga kirib, odatdagi elektron tuzilishini qoldiradi.
Keyin, bu hayajonlangan elektronlar yarimo‘tkazgichli materiallar qatlamlari yordamida hosil bo‘lgan panel ichidagi elektr maydoniga yo‘naltiriladi. Bu maydon elektronlarning bir yo‘nalishda harakatlanishiga olib keladi va elektr tokini ishlab chiqadi.
Quyosh panelidan elektr tokini yig‘ish orqali u qabul qilingan to‘g‘ridan-to‘g‘ri oqimni (DC) o‘zgaruvchan tokga (AC) aylantiradigan invertorga kiradi. O‘zgaruvchan tok binoning elektr tizimiga uzatiladi, u yerda u turli xil qurilmalar hamda elektr jihozlarini quvvatlantirish uchun ishlatilishi mumkin.
Quyosh panellari tomonidan ishlab chiqarilgan ortiqcha energiyani saqlash ham muhimdir. Shu maqsadda qorong‘uda yoki quyosh energiyasi yetishmasligi sharoitida foydalanish uchun elektr energiyasini saqlashi mumkin bo‘lgan batareyalar ishlatiladi.
Quyosh energiyasidan foydalanish bir qator afzalliklarga ega. Birinchidan, bu atrof-muhitga zararli chiqindilarni chiqarmaydigan ekologik toza energiya manbai. Ikkinchidan, quyosh energiyasi qazilma yoqilg‘i kabi anʼanaviy energiya manbalariga bog‘liqlikni kamaytiradi. Bundan tashqari, u orqali ayniqsa, quyosh radiatsiyasi yuqori bo‘lgan hududlarda iqtisodiy foyda olish imkoniyatiga ega.
Natijada, quyosh energiyasi energetika sohasida tobora muhim rol o‘ynamoqda, uylar, tashkilotlar va sanoat obyektlarini barqaror va toza elektr energiyasi manbai bilan taʼminlamoqda.
Sun-Hightech – yorqin kelajak uchun musaffo energiya!
Bugun Toshkent shahrida O‘zbekiston Respublikasida yashil energiyani rivojlantirish bo‘yicha strategik loyihaning asosiy elementi bo‘lgan “Get-Green Energy Trade” rasmiy ofisining tantanali ochilishi bo‘lib o‘tdi. Xorijiy hamkorlar va Sun-Hightech sanoat klasterining bir qismi bilan hamkorlikda yo’lga qo’yilgan ushbu loyiha mamlakatga ham, uning ekologik barqarorligiga ham katta foyda keltirishni va’da qilmoqda.
Quyosh energetikasi sohasidagi tajriba va innovatsion yechimlari bilan mashhur Xitoyning Sungrow va Jinko kompaniyalari kabi quyosh panellari va invertorlar ishlab chiqarish bo‘yicha jahon yetakchilari bilan hamkorlik qilish ushbu loyihaning asosiy yo‘nalishlaridan biridir. Ularning loyihadagi ishtiroki uning ahamiyati va uzoq muddatli muvaffaqiyat uchun salohiyatini ta’kidlaydi.
Yashil energiya dunyo uchun tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda va O‘zbekiston Respublikasi ham bundan mustasno emas. Toza energiya manbalariga sarmoya kiritish barqaror va yashil iqtisodiyotga o‘tishning asosiy elementidir. Get-Green Energy Trade loyihasi O‘zbekistonning karbonat angidrid chiqindilarini kamaytirish va energiya mustaqilligini oshirish istagini ta’kidlaydi.
Ushbu loyiha doirasida Qashqadaryo viloyatida respublikaning anʼanaviy energiya manbalariga qaramligini kamaytirish va mamlakat energetika tuzilmasida qayta tiklanadigan manbalar ulushini oshirish imkonini beruvchi sanoat korxonasi qurilishi rejalashtirilgan. Bu, shuningdek, energiya importi xarajatlarini kamaytirish va yashil texnologiyalar sohasida yangi ish o’rinlarini yaratishga yordam beradi.
Yashil iqtisodiyot va yashil energiya zamonaviy dunyoda o‘sishning asosiy dvigateliga aylanayotganini alohida ta’kidlash zarur. Ushbu loyiha nafaqat O‘zbekistonning ekologik barqarorligiga hissa qo‘shadi, balki mamlakatda investitsiyalar, innovatsiyalar va infratuzilmani rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar ochadi.
Get-Green Energy Trade loyihasi atrof-muhit va iqtisodiy manfaatlar bir-birini to‘ldiradigan kelajakka qadamdir.
“Sun-HighTech” MCHJ rahbari Elmurod Abdullayev Xitoyning “Sungrow” fotoelektrik kompaniyasi rahbariyati bilan uchrashdi.
“Sungrow” quyosh invertorlari, shamol konvertorlari, energiya saqlash tizimlari, elektroavtomobil vositalari uchun motorli kontrollerlar, shuningdek, quyosh va shamol elektr stansiyalariga texnik xizmat ko‘rsatish sohasida dunyoda yetakchi hisoblanadi.
Uchrashuvning asosiy maqsadi O‘zbekistonda quyosh energiyasi bozorini yuqori sifatli quyosh nuri mahsulotlari (barcha turdagi quyosh invertorlari, energiya saqlash tizimlari, elektroavtomobil vositalarini zaryadlash qurilmalari) bilan taʼminlash nuqtai nazaridan maksimal darajada rivojlantirish maqsadida kompaniyalarimiz o‘rtasida ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirishdan iborat bo‘ldi.
Uchrashuv yakunida tomonlar hamkorlik shartnomasini imzolashga kelishib oldilar.
An’anaviy energiya manbalarining yer yuzidagi zaxiralari kamayib borishi fonida butun dunyoda qayta tiklanuvchi energiya manbalari texnologiyalariga bo’lgan talab tezkor ravishda ortib bormoqda.
Yurtimizda ham ushbu turdagi energiya ishlab chiqaruvchi texnologiyalardan foydalanish nafaqat korxona, tashkilotlar balki aholi orasida ham ommalashmoqda. Shu sababli ham bugun quyosh panellari kabi alternativ energiya manbalari texnologiyalari ishlab chiqaruvchi va shu sohada xizmat ko’rsatuvchi korxonalar faoliyati keng yo’lga qo’yilyapti.
Ammo, ushbu yo’nalishda faoliyat yurituvchi korxonalar mahsulot ishlab chiqarish jarayonida xorijdan ba’zi komponentlarni import qilishlariga to’g’ri kelayotgan edi. Shulardan biri – quyosh panellari ishlab chiqarishda foydalaniladigan maxsus qalay qoplamali kabel-sim mahsulotlaridir.
Lekin hozirda bu turdagi kabel-simlar ishlab chiqarilishi yurtimizda ham yo’lga qo’yildi. Mahalliy «Procab» kompaniyasi respublikamizda birinchilardan bo’lib, qalay qoplamali kabel-sim mahsulotlarini ishlab chiqara boshladi.
«O’zeltexsanoat» uyushmasi tomonidan bugun respublikamizda faoliyat yuritayotgan 15 ga yaqin quyosh panellari ishlab chiqaruvchi va o’rnatuvchi korxonalar uchun «Procab» kompaniyasida uchrashuv va ishlab chiqarish jarayoniga ekskursiya tashkil etildi.
Bundan ko’zlangan asosiy maqsad, mahalliy korxonalar o’rtasida kooperatsiya aloqalarini yanada kengaytirish, quyosh panellari yo’nalishida foydalaniladigan yangi turdagi kabel-sim mahsulotlarini ishlab chiqarish jarayoni bilan tadbirkorlarni yaqindan tanishtirish va albatta ushbu mahsulotga bo’lgan ichki talabni mahalliy mahsulotlar hisobiga qondirish orqali import ko’rsatkichlarini kamaytirishdan iborat bo’ldi.
Kun avvalida, quyosh panellari ishlab chiqaruvchi korxonalar vakillari va «Procab» kompaniyasi mutasaddilari o’rtasida ochiq muloqot tashkil etildi. Bunda, tadbirkorlar kompaniya faoliyati bilan yaqindan tanishtirilib, o’zlarini qiziqtirgan savollarga atroflicha javob oldilar. Shuningdek, hamkorlik aloqalarini kengaytirish bo’yicha o’zaro fikr va aloqa ma’lumotlarini almashdilar.
Tadbirning ikkinchi qismida ishtirokchilar mahsulot ishlab chiqarish jarayoni bilan yaqindan tanishgan holda, mutaxassislardan yangi turdagi mahsulotga oid barcha ma’lumotlarni oldilar. Shu bilan birga, qalay qoplamali kabel-sim mahsulotlarini xorijiy alternativdan ustunliklari, narxi, sifati, kafolatiga oid tushunchalarga ega bo’ldilar.
Ayniqsa, kabel-sim mahsulotlari sifati va holatini tekshirish, nazorat qilish imkonini beruvchi laboratoriyalar faoliyati tadbirkorlarda katta qiziqish uyg’otdi. Bundan tashqari, «Procab» kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariladigan barcha turdagi kabel-sim mahsulotlari ro’yxati ham uchrashuv ishtirokchilariga taqdim etildi.
Tadbir yakunida, quyosh panellari yo’nalishida faoliyat yurituvchi ishbilarmonlar, taqdim etilgan barcha ma’lumotlarni o’rganib chiqqan holda, yaqin kelajakda «Procab» kompaniyasi bilan hamkorlik va savdo aloqalarini o’rnatishga ishonch bildirdilar.
Quyosh panellari ishlab chiqarish uchun zarur bo’lgan qalay-qoplamali kabel-sim mahsulotlariga bo’lgan talab mahalliy tadbirkorlar tomonidan qondirilsa, import hajmi ijobiy kamayadi va albatta korxonalar o’rtasidagi kooperatsiya aloqalari kengayishi hisobiga elektrotexnika sanoat yanada ravnaq topadi. Bunda esa tadbirkolar ishtirokida tashkil etiluvchi bu kabi uchrashuv va tadbirlar alohida muhim ahamiyat kasb etadi.